Mỗi mùa xuân, một dịp gặp gỡ
Lễ hội Đình – Chùa Thanh Trà là dịp sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của người dân địa phương. Vào những ngày đầu năm, mọi người có thêm một lý do để trở về, thăm hỏi nhau, cùng chuẩn bị cho ngày hội và gửi gắm mong ước về một năm mới bình an. Không khí lễ hội vì thế vừa trang nghiêm, vừa gần gũi; vừa có phần nghi lễ truyền thống, vừa có những hoạt động vui chơi để mọi người cùng tham gia.
Với người cao tuổi, ngày hội có thể gợi lại những mùa lễ trước đây, những người thân đã cùng tham gia và những phong tục được duy trì qua năm tháng. Với người trẻ, đây là dịp tìm hiểu nếp sinh hoạt của quê hương, gặp gỡ bạn bè và biết thêm về những giá trị mà cha ông gìn giữ. Còn với trẻ em, âm thanh trống hội, sắc màu của cờ hoa và các trò chơi dân gian có thể trở thành những ký ức đầu tiên về lễ hội truyền thống.
Lễ hội còn có ý nghĩa kết nối. Người dân trong tổ dân phố, những người đi làm ăn xa và khách thập phương cùng có thể trở về tham dự. Sự góp mặt của nhiều thế hệ giúp ngày hội trở thành dịp củng cố tình làng nghĩa xóm, khơi dậy niềm tự hào và ý thức chăm lo cho di tích.
Dâng hương và tưởng nhớ
Phần lễ là khoảng thời gian trang nghiêm nhất của ngày hội. Người dân chuẩn bị hương hoa, lễ vật và cùng hướng về nơi thờ tự để bày tỏ lòng thành kính. Nghi thức dâng hương là hành động giản dị nhưng mang ý nghĩa sâu sắc: tưởng nhớ các bậc được tôn kính, bày tỏ lòng biết ơn đối với tiền nhân và cầu mong điều tốt đẹp cho gia đình, cộng đồng.
Nếp sinh hoạt đầu xuân ở Thanh Trà còn gắn với những ngày mở cửa đình và ngày hội chính. Ngày mùng 3 tháng Giêng được nhắc đến như dịp mở cửa đình đầu năm; ngày mùng 10 tháng Giêng là thời điểm diễn ra lễ hội chính. Những ngày đầu năm cũng là dịp để người dân đến thắp hương, cầu bình an và khởi đầu một năm mới với tâm thế hướng thiện.
Ngoài dịp lễ hội, đình còn là nơi người dân tìm đến vào ngày mùng 1 và ngày rằm hằng tháng để thắp hương, dâng lễ. Những mong ước được gửi gắm thường rất đời thường: gia đình mạnh khỏe, công việc thuận lợi, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và xóm làng yên vui. Chính sự đều đặn của những lần trở về ấy đã giúp không gian thờ tự luôn gắn với nhịp sống của cộng đồng.
Trong không khí buổi lễ, tiếng trống khai hội tạo nên dấu mốc mở đầu cho ngày vui. Những lời tuyên bố, nghi thức dâng hương và các hoạt động trang trọng giúp người tham dự hiểu rằng lễ hội không đơn thuần là một cuộc vui, mà còn là dịp nhắc nhớ về truyền thống và những giá trị chung.
Việc tổ chức phần lễ cần giữ sự thành kính, đúng mực và phù hợp với phong tục địa phương. Lễ vật không nhất thiết phải cầu kỳ; điều quan trọng là lòng thành, sự tôn trọng không gian thờ tự và thái độ ứng xử văn minh của người tham dự.
Không khí trang nghiêm trong ngày hội
Những khoảnh khắc dâng hương và tiếng trống khai hội mở đầu cho ngày sinh hoạt văn hóa của cộng đồng.
Trò chơi, võ thuật và những cuộc vui đầu xuân
Sau phần lễ là các hoạt động hội, tạo không khí vui tươi và tăng sự gắn kết giữa người dân. Những hoạt động truyền thống thường có sức hấp dẫn riêng vì vừa mang tính giải trí, vừa thể hiện tinh thần tập thể, sự khéo léo và ý chí của người tham gia.
Ném còn cầu may
Ném còn là trò chơi gắn với văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc ở miền núi phía Bắc. Người chơi ném quả còn về phía vòng tròn hoặc điểm đích được dựng cao. Trò chơi đòi hỏi sự khéo léo, căn hướng và lực ném. Trong không khí lễ hội, ném còn còn mang ý nghĩa gửi gắm lời chúc may mắn, bình an và một năm mới thuận lợi.
Võ thuật cổ truyền
Những màn trình diễn võ thuật tạo điểm nhấn mạnh mẽ cho ngày hội. Qua các bài quyền, thế võ và động tác đồng đều, người xem có thể cảm nhận tinh thần rèn luyện thân thể, ý chí và sự kiên trì. Hoạt động này cũng giúp truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về việc gìn giữ những giá trị võ thuật truyền thống.
Vật cổ truyền
Vật là hoạt động thể hiện sức khỏe, kỹ thuật và tinh thần thượng võ. Trên sới vật, người tham gia không chỉ cần sức mạnh mà còn cần sự bình tĩnh, phán đoán và tuân thủ luật chơi. Những trận đấu trong ngày hội thường thu hút đông người xem, tạo nên bầu không khí sôi nổi và cổ vũ tinh thần thể thao lành mạnh.
Trò chơi dân gian và giao lưu
Các trò chơi dân gian đem lại cơ hội để nhiều lứa tuổi cùng tham gia. Những hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao hay thi đấu tập thể giúp người dân gần gũi nhau hơn. Một ngày hội vui không nhất thiết phải có thật nhiều chương trình; quan trọng là tạo được không khí an toàn, cởi mở và để mọi người đều cảm thấy mình thuộc về cộng đồng.
Ngày hội là dịp cộng đồng gặp gỡ và giao lưu
Từ không gian đón tiếp, giao lưu văn nghệ đến các gian hàng, mỗi hoạt động góp phần tạo nên sắc màu riêng của ngày hội Thanh Trà.
Trò chơi, biểu diễn và giao lưu thể thao
Các hoạt động được sắp xếp theo đúng nội dung để người xem dễ nhận biết. Ảnh tư liệu được dùng cho hoạt động có ảnh thực tế; những nội dung chưa có ảnh riêng được trình bày bằng hình minh họa.
Ném còn cầu may
Người chơi căn hướng và lực ném để đưa quả còn qua vòng đích, gửi gắm lời chúc bình an, may mắn đầu năm.
Hình minh họaĐánh trống khai hội
Tiếng trống vang lên báo hiệu lễ hội chính thức bắt đầu, tạo không khí rộn ràng và thu hút người dân cùng hướng về ngày hội.
Ảnh tư liệu thực tếVõ thuật cổ truyền
Các bài quyền và thế võ thể hiện tinh thần rèn luyện, ý chí, sự kiên trì và nét đẹp thượng võ.
Hình minh họaVật cổ truyền
Môn đấu đề cao sức khỏe, kỹ thuật, sự bình tĩnh và tinh thần tôn trọng đối thủ.
Ảnh tư liệu thực tếGiao lưu bóng đá
Hoạt động thể thao tạo cơ hội rèn luyện sức khỏe, tinh thần đồng đội và giao lưu giữa các đội.
Ảnh tư liệu thực tếBiểu diễn múa lân
Tiếng trống và sắc màu rộn ràng góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong ngày hội.
Ảnh tư liệu thực tếLễ hội xuân năm 2026
Năm 2026, Ban Tổ chức Lễ hội Đình, chùa Thanh Trà thông báo tổ chức lễ hội trong hai ngày 25 và 26 tháng 2 năm 2026, tương ứng ngày 9 và 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ. Địa điểm được ghi là Di tích lịch sử cấp tỉnh Đình, chùa Thanh Trà, Tổ dân phố 25, phường Quan Triều, tỉnh Thái Nguyên.
Hai ngày hội xuân tại Thanh Trà
Ngày 25/02: giao lưu bóng đá vào buổi chiều và giao lưu văn nghệ giữa các tổ dân phố vào buổi tối.
Sáng 26/02: đón tiếp đại biểu, dâng hương, khai mạc lễ hội và đánh trống khai hội.
Phần hội: ném còn cầu may, trình diễn võ thuật cổ truyền, trò chơi dân gian, vật cổ truyền và giao lưu bóng đá.
Chương trình năm 2026 cho thấy lễ hội kết hợp cả nghi thức tín ngưỡng và hoạt động cộng đồng. Phần lễ giữ vai trò trung tâm, còn phần hội tạo không gian để người dân gặp gỡ, giao lưu và cùng tham gia các hoạt động vui xuân. Đây cũng là cách để di tích tiếp tục gắn bó với đời sống hiện tại, thay vì chỉ được biết đến qua những câu chuyện trong quá khứ.
Giữ lễ hội bằng sự tham gia của mỗi người
Một lễ hội truyền thống chỉ có thể duy trì lâu dài khi có sự chung tay của cộng đồng. Người lớn góp kinh nghiệm và giữ nếp nghi lễ; thanh niên tham gia tổ chức, phục vụ và điều hành hoạt động; trẻ em được khuyến khích tìm hiểu, tham gia trò chơi và lắng nghe câu chuyện về di tích. Khi mỗi người đều có một phần việc, ngày hội sẽ trở thành công việc chung chứ không chỉ là hoạt động của một vài cá nhân.
Để lễ hội giữ được nét đẹp, việc tổ chức cần chú ý đến sự an toàn, vệ sinh môi trường và trật tự chung. Người tham dự nên giữ gìn cảnh quan, không chen lấn, không xả rác, tôn trọng nghi thức và không làm ảnh hưởng đến không gian thờ tự. Những điều nhỏ ấy giúp ngày hội vui hơn, văn minh hơn và để lại ấn tượng tốt với khách thập phương.
Đình – Chùa Thanh Trà sẽ tiếp tục là nơi gặp gỡ mỗi khi mùa xuân trở lại, nếu những giá trị của ngày hội được nuôi dưỡng bằng sự quan tâm và tình cảm của người dân. Truyền thống không phải điều gì xa xôi; truyền thống nằm trong cách chúng ta nhớ về quê hương, cư xử với nhau và cùng gìn giữ một không gian chung.